Jarenlang leek baanzekerheid voor veel medewerkers bijna vanzelfsprekend. De arbeidsmarkt was krap, werkgevers hadden moeite om mensen te vinden en wie van baan wilde veranderen, had vaak volop keuze. Maar dat gevoel lijkt te kantelen.
Uit het Intermediair Imago Onderzoek 2026 blijkt dat één op de vijf werkende Nederlanders denkt dat de kans aanwezig is dat hij of zij het komende jaar de baan verliest. In 2024 was dat nog 13%. Ook het vertrouwen in het vinden van een andere passende baan is afgenomen. Inmiddels verwacht 24% niet binnen een jaar een nieuwe baan op het gewenste niveau te kunnen vinden, tegenover 15% vorig jaar.
Die ontwikkeling is opvallend. Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en CBS blijkt namelijk dat zorgen over baanbehoud over een langere periode sterk zijn afgenomen: van 30% in 2014 naar 12% in 2024.
Hoewel de onderzoeken niet één-op-één vergelijkbaar zijn, wijzen de recente cijfers wel op een verandering: zekerheid over werk lijkt minder vanzelfsprekend te zijn.
AI voegt een nieuwe onzekerheid toe
Tegelijkertijd verandert ook het werk zelf. Nieuwe technologie, en AI in het bijzonder, roept vragen op over hoe functies zich ontwikkelen en welke kennis en vaardigheden straks nog nodig zijn.
Uit het CBS-onderzoek Belevingen 2025 blijkt dat 41% van de werkenden denkt dat een deel van het eigen werk door AI kan worden overgenomen. Nog eens 4% denkt dat dit voor het volledige werk geldt. Van de medewerkers die verwachten dat AI hun werk geheel of gedeeltelijk kan overnemen, maakt bijna de helft zich daar zorgen over.
Ook uit het Randstad Employer Brand Research 2026, onder ruim 13.000 Nederlandse werknemers, blijkt dat AI onzekerheid met zich meebrengt. Zo ervaart 31% geen invloed op de manier waarop AI in het werk wordt ingevoerd. Daarbij spelen niet alleen zorgen over baanverlies, maar ook over het relevant blijven van vaardigheden en de mogelijkheid om mee te groeien met veranderingen.
Dat sluit aan bij wat we eerder zagen in ons eigen onderzoek naar AI op de werkvloer. Medewerkers zien de voordelen van AI, maar ervaren nog lang niet altijd voldoende richting en ondersteuning vanuit hun organisatie.
Duidelijkheid wordt belangrijker
Organisaties kunnen niet voorkomen dat werk verandert. En dat hoeft ook niet: verandering en technologische ontwikkeling kunnen juist nieuwe mogelijkheden bieden. Maar organisaties hebben wél invloed op de onzekerheid die daarmee gepaard kan gaan.
Juist dan wordt communicatie belangrijk. Waar gaat de organisatie naartoe? Wat betekenen veranderingen voor functies en werkzaamheden? Welke rol krijgt AI? En wat hebben medewerkers nodig om mee te kunnen bewegen? Dat vraagt niet om de belofte dat alles hetzelfde blijft, maar om duidelijkheid, perspectief en aandacht voor ontwikkeling.
Uiteindelijk gaat het dus niet alleen om de vraag of je baan blijft bestaan, maar ook of je vertrouwen hebt in je toekomst binnen de organisatie.
Weet wat er leeft onder medewerkers
Zorgen over die toekomst kunnen invloed hebben op hoe medewerkers zich voelen, hun werk doen en zich inzetten voor de organisatie. Daarmee raakt onzekerheid niet alleen de medewerker, maar ook de organisatie. Juist daarom is het belangrijk om te weten wat er onder medewerkers leeft. Hoeveel onzekerheid ervaren zij over hun toekomst? Waar maken zij zich zorgen over? En wat hebben zij nodig om vertrouwen te houden in hun plek binnen de organisatie?
Met die inzichten kun je eerder inspelen op wat medewerkers nodig hebben en voorkomen dat onzekerheid ten koste gaat van motivatie, betrokkenheid en productiviteit. Zo werk je aan vertrouwen bij medewerkers én aan een stabiele organisatie.
Lees meer over medewerkersonderzoek
